”ގައުމެއް ނެތޭ ދަރީންނޭ، ގައުމުގެ ދުވަސް ހިނގައްޖޭ“

”ގައުމެއް ނެތޭ ދަރީންނޭ، ގައުމުގެ ދުވަސް ހިނގައްޖޭ“ މި އިބާރާތަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ މިއަދުގެ އިޖުތިމާޢީ އަދި ސިޔާސީ ހާލަތާމެދު ފުންކޮށް ވިސްނާލަން މަޖުބޫރުކުރުވާ ވަރުގަދަ އިންޒާރެކެވެ. ޒަމާނުއްސުރެ ދިވެހިންނަކީ އެކުވެރިކަމާއި، އެއްބަނޑުއެއްބަފާކަމާއި، އަވަށްޓެރިކަމުގެ ހަރުދަނާ ގުޅުމުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައި އޮތް ޞުލްޙަވެރި މުޖުތަމަޢެކެވެ.

ނަމަވެސް، ފަހަކަށް އައިސް ފެންނަމުންދާ އިޖުތިމާޢީ ރެނދުތަކާއި، ސިޔާސީ ބައިބައިވުންތަކުގެ ސަބަބުން މި ޤައުމުގެ އެއްބައިވަންތަކަމާއި އަމާންކަން މިވަނީ ބޮޑު ނުރައްކަލެއްގެ ތެރެއަށް ވެއްޓިފައެވެ. ތަރައްޤީއާއި ޒަމާނީ ބަދަލުތަކާއެކު ޤައުމު ކުރިއަރައި ދިޔަނަމަވެސް، އަޅުގަނޑުމެންގެ އިޖުތިމާޢީ ފޭރާމާއި ގުޅުންތައް ދަނީ އެއްދުވަހުން އަނެއްދުވަހަށް ބަލިކަށިވަމުންނެވެ.

ސިޔާސީ ބައިބައިވުމާއި ގުޅުންތަކަށް އަންނަ ބުރޫ

ގިނަ ޕާޓީ އެކުލެވޭ ޑިމޮކްރެސީއަކީ ރައްޔިތުންނަށް ޚިޔާލުފާޅުކުރުމާއި ޤައުމީ ކަންކަމުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުޞަތު ފަހިކޮށްދިން ނިޒާމެކެވެ. ނަމަވެސް، ސިޔާސީ ވާދަވެރިކަން މިއަދު މިވަނީ އާންމު ދިރިއުޅުމުގެ އެންމެ ހައްސާސީ ގުޅުންތައް ކަނޑާލާ ވަސީލަތަކަށް ވެފައެވެ. ސިޔާސީ ޚިޔާލު ތަފާތުވުންތަކުގެ ސަބަބުން އެއް އާއިލާއެއްގެ މެމްބަރުންގެ މެދުގައާއި، ޒަމާންވީ ރަޙްމަތްތެރިންނާއި އަވަށްޓެރިންގެ މެދުގައި ރުޅިވެރިކަމާއި ނަފްރަތު ވަނީ އުފެދިފައެވެ. ސިޔާސީ ވިސްނުން ތަފާތުވުމަކީ ކުށެއް ނޫން ނަމަވެސް، ޕާޓީގެ މަސްލަޙަތު އާއިލީ ގުޅުމާއި ޤައުމީ މަސްލަޙަތަށްވުރެ އިސްކުރުމުގެ ނަތީޖާއަކީ މުޖުތަމަޢުގެ އެއްބައިވަންތަކަން ފުނޑުފުނޑުވެގެން ދިޔުމެވެ.

އިޖުތިމާޢީ މައްސަލަތަކާއި މަސްތުވާތަކެތީގެ ވަބާ

ޤައުމުގެ ދުވަސް ހިނގައްޖެކަމުގެ ބިރުވެރި އިޙްސާސް އެންމެ ބޮޑަށް ކުރެވެނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ޒުވާން ޖީލަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ގޮންޖެހުންތަކުންނެވެ. މަސްތުވާތަކެތީގެ ވަބާއަކީ މުޅި މުޖުތަމަޢު ފަސާދަކޮށް، އާއިލާތައް ރޫޅާލަމުންދާ އެންމެ ބޮޑު އެއް މުޞީބާތެވެ. ޤައުމު ބިނާކުރަން ތިބި ޒުވާނުން އެ ވަބާގެ ޝިކާރައަކަށްވެ، އުފެއްދުންތެރިކަން ގެއްލި، ޖިނާއީ ކުށްތަކަށް އަރައިގަންނަ މިންވަރު ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. މީގެ އިތުރުން ކުޑަކުދިންނާއި މުސްކުޅިންނަށް ކުރާ އަނިޔާތަކާއި، ގެވެށި އަނިޔާގެ މައްސަލަތައް އިތުރުވުމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ އަޚްލާޤީ މިންގަނޑު ކިހާ ދަށަށް ގޮސްފައިވާކަން ދައްކުވައިދޭ ހިތާމަވެރި ހަޤީޤަތެކެވެ.

އާއިލީ ގުޅުންތައް ހީނަރުވުމާއި އިހުތިރާމު ކުޑަވުން

ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގެ ބަދަހިކަމުގެ އަސްލަކީ އާއިލީ ގުޅުމާއި، ބޮޑެތި މީހުންނަށް ކުރާ އިޙްތިރާމާއި، ކުދިންނަށް ދޭ ލޯތްބެވެ. އެހެންނަމަވެސް، މިއަދު ފެންނަނީ މާއްދިއްޔަތަށް އިސްކަންދެވި، ގޭތެރޭގެ ހަމަޖެހުމާއި ގުޅުންތަކަށް ވަގުތު ނުދެވޭ މަންޒަރެވެ. ޓެކްނޮލޮޖީއާއި ސޯޝަލް މީޑިއާގެ ސަބަބުން ދުނިޔެއަށް ލޯހުޅުވުނު ނަމަވެސް، އަމިއްލަ މައިންބަފައިންނާއި ދަރިންގެ ދެމެދުގައި އޮންނަންޖެހޭ ޒަމާންވީ ގާތްކަމާއި އިޙްތިރާމް ވަނީ ކުޑަވެފައެވެ. މީހުންގެ އަބުރާއި ޢިއްޒަތް ކަތިލުމަކީ އާދައިގެ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވި، އެކަކު އަނެކަކަށް ދޭންޖެހޭ އަސާސީ ޤަދަރު މުޖުތަމަޢުން ފޮހެވެމުން ދެއެވެ.

މާއްދީ ތަރައްޤީއާއި އިޖުތިމާޢީ ކުރިއެރުމުގެ ފަރަގު

ފާއިތުވި ދަހަރުތަކުގައި ރާއްޖެއަށް އައި އިޤްތިޞާދީ އަދި އުމްރާނީ ތަރައްޤީއަކީ އިންކާރު ކުރެވެން ނެތް ޙަޤީޤަތެކެވެ. އުސް ޢިމާރާތްތަކާއި، ފާލަންތަކާއި، ޒަމާނީ ވަސީލަތްތައް ޤާއިމުކުރެވިއްޖެއެވެ. ނަމަވެސް، މާއްދީ ތަރައްޤީއާ އެއްވަރަށް އިންސާނީ ތަރައްޤީއާއި އިޖުތިމާޢީ ހަމަޖެހުން ޤާއިމުކުރެވުނުތޯ މިއީ އުފެދޭ އެންމެ ބޮޑު ސުވާލެވެ. ތަރައްޤީގެ ނަމުގައި ގެނެވުނު އަވަސް ބަދަލުތަކުގެ ތެރޭގައި، އަޅުގަނޑުމެންގެ އަގުހުރި ސަގާފަތާއި އިސްލާމީ ރިވެތި އާދަކާދަތައް ވަނީ ދޫކޮށްލެވިފައެވެ. އެހެންކަމުން، މާއްދީ ކުރިއެރުމަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ޤައުމެއްގެ ދިރުން ކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ.

ހޭލުންތެރިކަމާއެކު އަލުން ގުޅުންތައް ބަދަހިކުރުން

މި ހުރިހާ ގޮންޖެހުންތަކާއެކުވެސް، ޤައުމުގެ ދުވަސް މުޅިން ހިނގައްޖެކަމަށް ނިންމައި އުންމީދު ކަނޑާލާކަށް ނުވާނެއެވެ. ދިވެހިންނަކީ އަބަދުވެސް ކާރިސާތަކާއި ދަތި އުނދަގޫ ދަނޑިވަޅުތަކުގައި އެއްބައިވަންތަކަން ދައްކުވައިދީފައިވާ ބައެކެވެ. މިއަދު ބޭނުންވަނީ ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ހޭލުންތެރިވެ، ބައިބައިވުންތަކަށްވުރެ ޤައުމުގެ މަސްލަޙަތު އިސްކުރުމެވެ. ސިޔާސީ ވާދަވެރިކަމަކީ ޢަދާވާތްތެރިކަމަކަށް ނުހަދައި، މަޝްވަރާއާއި އެކުވެރިކަމުގެ ރޫޙު އަލުން އާލާކުރަން ޖެހެއެވެ. ހަމައެއާއެކު، އާއިލީ ގުޅުންތައް ހަރުދަނާކޮށް، ދަރިންނަށް ރިވެތި އަޚްލާޤާއި އަނެކުންނަށް އިޙްތިރާމްކުރުމުގެ ސިފަ ދަސްކޮށްދިނުމަކީ ކޮންމެ ފަރުދެއްގެ ޒިންމާއެކެވެ.

ގައުމުގެ ހާލަތާއި މެދު ހިތާމަކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، އެ ޤައުމު އަލުން އާރާސްތުކޮށް ސަލާމަތްކުރުމުގެ ބާރާއި އިޚްތިޔާރު އޮތީ އަޅުގަނޑުމެންގެ އަތްމަތީގައެވެ. ޤައުމެއްގެ އަސްލު ބާރަކީ އޭގެ ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި އޮންނަ އެކުވެރިކަމާއި އެއްބައިވަންތަކަމެވެ. ސިޔާސީ ކޯޅުންތަކާއި އިޖުތިމާޢީ ބަލިމަޑުކަމުން ސަލާމަތްވެ، އެކަކު އަނެކަކަށް އޯގާތެރިވެ، އިޙްތިރާމްކުރާ މުޖުތަމަޢަކަށް އަލުން ވާސިލުވެވިއްޖެނަމަ، ގެއްލިފައިވާ ޞުލްޙަވެރިކަމާއި އަމާންކަން އަނބުރާ ހޯދިދާނެއެވެ.